‘Zo lang mogelijk thuis wonen’ is stevig neergezet als een belangrijk uitgangspunt van het Nederlandse zorgbeleid. De wijkverpleging vormt daarin een cruciale schakel: zorg dichtbij, met aandacht voor zelfredzaamheid, kwaliteit van leven en samenwerking in de wijk. In een recente Kamerbrief schetst het kabinet hoe het de wijkverpleging ook op termijn toegankelijk en betaalbaar wil houden. Daarbij komt ook het voornemen aan de orde om een eigen bijdrage in te voeren. Die maatregel staat niet op zichzelf, maar maakt deel uit van een bredere herinrichting van de wijkverpleging. Welk signaal gaat eruit van deze brief?
De bewindslieden zijn duidelijk niet doof voor de petitie ‘Zet geen prijs op de wijkverpleging’ met ruim 30.000 handtekeningen. Dit blijkt overduidelijk uit de recente Kamerbrief van de minister van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport en de bijbehorende beslisnota. Juist om wijkverpleging – en daarmee ‘zo lang mogelijk thuis’ – ook in de toekomst toegankelijk en betaalbaar te houden, acht het kabinet een eigen bijdrage noodzakelijk, mits die zorgvuldig wordt vormgegeven en geen drempel vormt voor noodzakelijke zorg. Met deze stap beoogt het kabinet ook de solidariteit binnen het zorgstelsel te versterken. Tegelijkertijd erkent het kabinet dat de maatregel zorgen oproept bij cliënten, professionals en zorgaanbieders.
Volgens het kabinet past de invoering van een eigen bijdrage binnen de bredere beweging naar passende zorg als norm, zoals vastgelegd in onder meer het Integraal Zorgakkoord (IZA), het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) en de Visie Eerstelijnszorg 2030. De wijkverpleging speelt daarin een sleutelrol: zorg zo dicht mogelijk bij mensen thuis, met aandacht voor zelfredzaamheid, kwaliteit van leven en samenwerking in de wijk.
Waar de petitie waarschuwt voor mogelijke financiële drempels voor kwetsbare groepen, benadrukt het kabinet dat de eigen bijdrage geen belemmering mag vormen voor noodzakelijke zorg. Bij de verdere uitwerking wordt nadrukkelijk rekening gehouden met draagkracht, chronisch zieken en mensen met een beperking. Ook wordt onderzocht wat het totale pakket aan zorgmaatregelen betekent voor kwetsbare groepen.
De uitwerking van de maatregel vergt volgens het kabinet zorgvuldigheid en overleg met betrokken partijen, waaronder wijkverpleegkundigen en cliëntenvertegenwoordigers. Rond de zomer wordt een nadere uitwerkingsbrief aan de Kamer verwacht. Uiteindelijk moet de eigen bijdrage worden vastgelegd in regelgeving, waarbij het kabinet ernaar streeft deze medio 2027 aan de Kamer voor te leggen.
De beslisnota laat zien dat de invoering van de eigen bijdrage niet op zichzelf staat, maar onderdeel is van een bredere herinrichting van de wijkverpleging. Daarbij gaat het onder meer om herkenbare en aanspreekbare wijkverpleging, vermindering van versnippering, aanpassing van bekostiging en een eerlijker speelveld tussen aanbieders. Ook wordt expliciet gekeken naar de samenhang tussen de eigen bijdrage en de verdere ontwikkeling van integrale bekostiging.
De boodschap is duidelijk: hoewel de precieze vormgeving nog volgt, is de richting ingezet. De Kamerbrief en beslisnota motiveren waarom het plan tot invoering van een eigen bijdrage in de wijkverpleging niet van tafel is. Wel is de toezegging gedaan om in overleg met veldpartijen zorgvuldige afwegingen te maken in samenhang met bredere vraagstukken in en rondom de wijkverpleging. Zorgaanbieders doen er verstandig aan om zich waar mogelijk concreet te oriënteren op de potentiële impact van een eigen bijdrage op hun financiën en bedrijfsvoering. Voor directie, bestuur en toezichthouders in de ouderenzorg markeert deze Kamerbrief een belangrijk signaal, over veranderingen die raken aan de maatschappelijke opgave. Enerzijds raakt het de impact van toekomstige productieafspraken (volumes en financieringsmix) en de legitimatie van toekomstige groei; ofwel aan de kwantitatieve uitgangspunten van het meerjarenplan. Anderzijds markeert het wijzigende verhoudingen in het speelveld ‘Zorgverzekeringswet, Wet langdurige zorg en het sociaal domein’, ofwel hoe de samenwerking in het ecosysteem belangrijker wordt.
Naar aanleiding van dit artikel vragen? Neem contact op met onze adviseur. Wij helpen je graag verder!
Contact
We helpen u graag verder!
Bent u nieuwsgierig wat wij voor u kunnen betekenen? Aarzel niet contact op te nemen met ons. Samen bespreken we de mogelijkheden.
Matthias Stout MSc