Home › Artikelen ›

Zorginkoopbeleid Wlz 2027–2029: passende zorg is de norm

Passende zorg is niet langer alleen een beleidsambitie; het wordt vanaf 2027 ook de norm waar zorgaanbieders concreet op worden afgerekend. Achter het nieuwe Wlz-zorginkoopbeleid schuilt een fundamentele kanteling: van stimuleren naar normeren. De vraag is dan ook niet óf deze beweging impact gaat hebben, maar hoe hard en hoe snel die landt in de praktijk van de VVT-aanbieders.

Met het meerjarige zorginkoopbeleid 2027–2029 zetten zorgkantoren een volgende stap in de doorontwikkeling van de Wlz. Deze doorontwikkeling is ook nodig gelet op de uitdagingen die in de gezamenlijke landelijke visie zijn genoemd: een krimpende arbeidsmarkt, meer individualisme, toenemende complexiteit in zorgvragen, financiële druk en krapte op de woningmarkt. Het visiedocument ziet kansen in technologische ontwikkelingen. Ook geeft het genoemde document enkele “essentiële” ingrediënten voor het toekomstige zorglandschap: een passende woonomgeving, technologische en sociale innovaties, data‑gedreven werken en objectieve digitale gegevensuitwisseling, zonder verhoging van de administratieve lasten.

Toenemende schaarste dwingt partijen ertoe om de beschikbare middelen (steeds) doelmatig(er) en toekomstbestendig in te zetten. Volgens de gezamenlijke landelijke visie betekent dit “dat we vanuit onze zorgplicht voor cliënten sturen op een effectieve en doelmatige inzet van mensen en middelen. Zo kunnen meer cliënten langdurige zorg ontvangen vanuit het macro-kader dat beschikbaar is.” Volgens de zorgkantoren is het hiervoor nodig om anders naar inzet van professionele zorg te kijken. De landelijke visie op het zorginkoopbeleid zet hierbij het inmiddels bekende WOZO-adagium opnieuw nadrukkelijk centraal: ‘zelf als het kan, thuis als het kan, digitaal als het kan’. Overigens raakt dit natuurlijk niet alleen de Wlz. De transformatie is ook van invloed op de voorliggende domeinen (Wmo, Jeugdwet en Zvw).

Kern van het nieuwe meerjarige inkoopbeleid is de erkenning van de structurele spanning in de langdurige zorg: stijgende zorgvraag, arbeidsmarktkrapte en financiële druk. Toegankelijkheid, betaalbaarheid en kwaliteit zijn de leidende doelen. Middelen om deze doelen te bereiken zijn passende zorg, samenwerking en het anders organiseren van zorg, vaak dichter bij huis en ondersteund door technologie.

Wij lichten twee aspecten van het nieuwe inkoopbeleid uit:

• De beweging naar “thuis, tenzij” vindt zijn weg onder meer door MPT “in principe” voorliggend te maken aan ongeclusterde VPT (voor nieuwe cliënten per 1 januari 2027). Dit was al afgesproken in het Hoofdlijnenakkoord Ouderenzorg (HLO) en is met het voorliggende inkoopbeleid ook geëffectueerd. In het “Toetsingskader MPT voorliggend aan VPT” (dat is opgenomen in bijlage 2 van het zorginkoopbeleid) is een aantal criteria geformuleerd aan de hand waarvan afgewogen wordt welk product passend is.
  • Complexiteit, stabiliteit en planbaarheid van de zorgvraag
  • Organisatie van zorg en inzet van alternatieven
  • Meerwaarde van VPT voor cliënt en zorgaanbieder
  • Omvang van het benodigde zorgpakket

Last but not least geldt het criterium dat de kosten op cliëntniveau te allen tijde in “redelijke verhouding moeten staan tot de inkomsten”, waarbij de zorgkantoren de 80%-grens stellen: wanneer de kosten minder dan 80% van de inkomsten van het VPT belopen, dan is het MPT passender. De zorgkantoren spreken verder verwachting uit dat minimaal 90% van de ongeclusterde Wlz-thuiszorg via het MPT zal worden verzilverd.

• Daarnaast valt de verdere verfijning van de tariefsystematiek op. Met de introductie van clustering van zorgaanbieders bij de bepaling van richttarieven (zie bijlage 7 van het zorginkoopbeleid) beogen zorgkantoren een betere vergelijking tussen gelijksoortige zorgaanbieders te maken en daarmee reëlere richttarieven te kunnen bepalen. De clustering is als volgt:
  • Onderscheid naar sectoren (VVT, GHZ en GGZ)
  • Onderscheid naar intra-/extramurale zorgaanbieders (vanaf 1% intramurale Wlz-omzet vallen zorgaanbieders in het intramurale cluster)
  • Alleen voor de VVT-sector: onderscheid tussen extramurale zorgaanbieders die hoofdzakelijk (85% of meer) VPT-omzet genereren en overige extramurale zorgaanbieders

Het is nog ongewis wat de precieze effecten van deze clustering zullen zijn. Zorgkantoren hebben aangegeven de richttariefpercentages per sector op 4 september te publiceren. Nog even de adem inhouden dus.

Volledigheidshalve leggen wij ook alvast de vinger bij twee ontwikkelingen die niet in het nieuwe inkoopbeleid zijn verwerkt, maar waar VVT-zorgaanbieders wel rekening mee hebben te houden:

• Introductie verblijfstoets

In het Hoofdlijnenakkoord Ouderenzorg is een opnametoets voor verblijfszorg (vanaf 2028) afgesproken; hiermee bepalen partijen wanneer verblijf passend is, de automatische aanspraak op verblijf bij een Wlz-indicatie komt te vervallen.

• Passend pakket thuis
  Momenteel vindt verkenning plaats voor een nieuwe leveringsvorm voor (ongeclusterde) V&V-zorg thuis in Wlz – het ingangsjaar nog niet bekend. In de nieuwe leveringsvorm beogen partijen de voordelen van het ongeclusterde VPT en het MPT te combineren. Het onderscheid tussen beide komt alsdan te vervallen.

De overall-afdronk van het nieuwe inkoopbeleid is dat de inzet op passende zorg verschuift van stimuleren naar normeren. Zorgkantoren kleuren passende zorg vanaf 2027 niet vrijblijvend in. Vanaf deze plaats roepen wij zorgaanbieders dan ook op om het beleid en de beweging naar passende zorg zo concreet mogelijk naar de werkvloer te vertalen en waar nodig te verbreden, te verdiepen en te versnellen. Al is het maar omdat de financiële consequenties groot (kunnen) zijn.

Naar aanleiding van dit artikel vragen? Neem contact op met onze adviseurs. Wij helpen je graag verder!

Terug naar overzicht