HomeArtikelen

De Milieuthermometer Zorg: duurzaamheid praktisch en haalbaar gemaakt
De Milieuthermometer Zorg: duurzaamheid praktisch en haalbaar gemaakt
februari 6, 2026
Redactie

Duurzaamheid in de zorg ontwikkelt zich in hoog tempo van abstract beleidsbegrip tot een concrete inkoopvoorwaarde. Zorgorganisaties krijgen steeds vaker te maken met vragen over energieverbruik, afvalstromen, CO₂-uitstoot en milieubelasting. De verwachting is dan ook dat de verantwoording hierover een prominentere plek krijgt in de governance en de jaarverslagen. Tegelijkertijd leven bij veel organisaties ook andere vragen: Waar beginnen we? Hoe maken we dit behapbaar? Zoals ook tijdens onze recente actualiteitenbijeenkomst duidelijk werd, kan de Milieuthermometer Zorg een belangrijke sleutel zijn in het behapbaar maken van het verduurzamen. Niet als extra administratieve last, maar als een pragmatische en logisch opgebouwde tool die goed aansluit bij de wijze waarop zorgorganisaties nu al werken. Voor veel organisaties blijkt certificering bovendien veel dichterbij dan vooraf gedacht. Het glas is namelijk vaak al halfvol…

Van losse maatregelen naar samenhang
Veel zorgorganisaties nemen al uiteenlopende maatregelen op het gebied van duurzaamheid. Denk aan LED-verlichting, afvalscheiding, aandacht voor gevaarlijke stoffen, energiebeheer of bewustwording onder medewerkers. Wat vaak ontbreekt, is samenhang en structuur. De Milieuthermometer Zorg voorziet daarbij in een behoefte; het brengt bestaande inspanningen eenvoudig bij elkaar in één overzichtelijk kader. De kracht van de Milieuthermometer zit in de praktische opzet. De eisen sluiten naadloos aan op herkenbare thema’s uit de dagelijkse praktijk, zoals vastgoedbeheer, facilitaire processen, inkoop en veiligheid. Daardoor voelt het traject voor veel organisaties minder als ‘iets nieuws’ en meer als het logisch vastleggen en verbeteren van wat er grotendeels al gebeurt.

Een logisch instrument binnen governance en verantwoording
De aandacht voor duurzaamheid neemt ook toe binnen bestuur, toezicht en verantwoording. In de verdere invulling van de Governancecode Zorg door veldpartijen worden maatschappelijke en milieugerelateerde afwegingen in beleid en besluitvorming zwaarder gewogen. De recent gepubliceerde Governancecode Sociaal Werk belicht duurzaamheid zelfs als expliciete toetssteen voor goed bestuur. Daarnaast vraagt het verslaggevingskader (artikel 2:391 lid 1 BW en RJ 400) dat middelgrote en grote rechtspersonen rapporteren over ‘niet-financiële prestatie-indicatoren met inbegrip van milieu- en personeelsaangelegenheden’. De Milieuthermometer Zorg helpt om dit concreet te maken. Certificering biedt bestuurders en toezichthouders een helder en toetsbaar kader en inzicht in de mate waarin de organisatie voldoet aan eigentijdse normen en maatstaven. Het laat zien dat duurzaamheid niet vrijblijvend is georganiseerd, maar planmatig is ingebed in de organisatie. Daarmee ondersteunt de Milieuthermometer niet alleen de praktijk, maar ook de verantwoording richting toezichthouders, financiers en externe stakeholders.

Aansluiting op inkoopvoorwaarden
Ook in de relatie met zorgverzekeraars en zorgkantoren speelt duurzaamheid een steeds grotere rol. Duurzaamheidseisen worden vaker onderdeel van inkoopvoorwaarden en contractafspraken. De aankondiging vanuit Zorgverzekeraars Nederland is helder: in 2028 zal de wens van aantoonbaar verduurzamen nog verder aangescherpt worden, met name voor grotere (> 250 FTE) intramurale zorgorganisaties. In 2030 wordt bij voorkeur uitsluitend zorg ingekocht bij aantoonbaar duurzame organisaties. De Milieuthermometer Zorg sluit als objectief meetinstrument goed aan op deze ontwikkeling. Het certificaat fungeert als herkenbaar en erkend bewijs dat een organisatie structureel werkt aan duurzaamheid.

Certificering is vaak dichterbij dan gedacht
Een belangrijk inzicht uit de praktijk is dat veel zorgorganisaties de lat voor zichzelf hoger leggen dan nodig. Bij een eerste inventarisatie blijkt regelmatig dat al aan een groot deel van de eisen wordt voldaan. Met gerichte aanvullingen en het formaliseren van bestaande werkwijzen is certificering vaak binnen afzienbare tijd haalbaar. Juist daarom is de Milieuthermometer Zorg zo’n toegankelijk instrument. Het biedt een duidelijk startpunt, maakt inzichtelijk waar verbeteringen nodig zijn en helpt om stap voor stap te werken aan verdere verduurzaming, zonder dat dit de organisatie overbelast.

Duurzaamheid in de zorg vraagt om concrete keuzes en praktische hulpmiddelen. De Milieuthermometer Zorg laat zien dat verduurzaming niet altijd complex hoeft te zijn, juist omdat het aansluit op bestaande processen en ambities binnen zorgorganisaties.

Wilt u weten waar uw organisatie staat en welke stappen nodig zijn om de Milieuthermometer Zorg te behalen? Neem dan contact op via de website van Verstegen Accountants & Adviseurs en ga in gesprek met Derek Groot. Een eerste verkenning geeft vaak snel inzicht én perspectief op een haalbare route naar verduurzaming. Voor veel organisaties blijkt de stap naar certificering echt kleiner dan gedacht.

Naar aanleiding van dit artikel vragen? Neem contact op met onze adviseurs. Wij helpen je graag verder!

Sector
Zorg & Welzijn
Derek Groot BSc
Klik om telefoonnummer te zien

Contact

We helpen u graag verder!

Bent u nieuwsgierig wat wij voor u kunnen betekenen? Aarzel niet contact op te nemen met ons. Samen bespreken we de mogelijkheden.

Derek Groot BSc

Klik om telefoonnummer te zien

Misschien ook interessant

Terugblik Rolling Forecasting dag: vervolg op 16 juni!

Mantelzorg als onmisbare schakel in passende zorg

Verwachte rendementen 2025, geen garanties voor de toekomst

Kabinet verdedigt koers naar eigen bijdrage in de wijkverpleging